NÜFUS

SOSYAL ETKİNLİKLER

 

TARİHİ

 

   Baştanrı Okenaus, bir çocuğunun ismine "Muhteşem Akan Su", "Genç Bakire : Athena" manalarına gelen "Parthenious" koyar. Bartın antik çağda bu isimle anılır.

M.Ö. 1200 yılına kadar Gasgas Kabilesinin yaşadığı Bartın'da sonra Hititler, Firigler, Kringenler, Kokonlar, Enetler, Kimmerler, Lidyalılar, Persler ve Makedonyalılar yer alır.

Homeros İlyada Destanı'nda bir dönemden şu şekilde bahseder. "Erkek yürekli Pylaimenos komuta eder Paphlagonialara. Gelmişler yaban katırlarıyla ünlü Enetlerin yurdundan. Parthenious Irmağı çevresinde kurmuşlardır, ünlü saraylarını".

Daha sonra Bartın'ın tarihsel seyri Roma, Bizans ve 11-13.yy da Selçuklular ve Candaroğulları dönemleri ile 1392'de Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı topraklarına katılması şeklinde devam eder. 1811 yılına kadar Bolu Sancağına ve Sancağın iptaliyle Başmutassarufluğa dahil edilen Bartın, 1924'de Zonguldak'ın ilçesi olur.  7 Eylül  1991'de ise il statüsüne kavuşur.

 

COĞRAFİ BİLGİ

Şehir merkezi, Bartın Nehri'ni (Parthenious) oluşturan Koca ve Kocanaz çaylarının yeşil bir örtüye bürünerek üç yönden kucakladığı tepecikler üzerinde ve denizden 12 km. uzaklıkta kurulmuştur. Batısında Mugoda Dağı ile Aladağ, kuzeyinde İnkumu Dağı bulunur. Merkez ilçenin yüzölçümü 1151 km2 olup 1997 sayımına göre nüfusu 131.239'dur. Şehir merkezi nüfusu ise 34.741'dir.

Batı Karadeniz bölgesinin, 41⁰ 53' kuzey enlemi ile 32⁰ 45' doğu boylamı arasında yer alır. Kuzeyini 59 km.lik sahil şeridiyle Karadeniz çevrelerken, doğuda Kastamonu, doğu ve güneyde Karabük, batıda ise Zonguldak illeriyle komşudur. Yüzölçümü 2143 km2’dir. İl merkezinin rakımı 25 m. dir. 

 BARTIN İLİ UÇ NOKTALARI ENLEM - BOYLAM  TABLOSU

Uç Noktaları	Kuzey Enlemi	Doğu Boylamı
Doğu  : Ulus-Kerpiçli Köyü	410 44'	320 54'
Batı     : Büyük Kızılkum-Kapan Burnu	410 35'	320 06'
Kuzey : Kurucaşile-Kapısuyu Köyü	410 53'	320 45'
Güney: Merkez-Günye Gerişli Köyü	410 20'	320 23'

DAĞLARI

Bartın; doğu, batı ve kuzeyden yüksekliği 2000 m.yi geçmeyen dağlarla çevrilidir. Dağlar, yüksek olmamakla birlikte oldukça dik, sahillere doğru sarp ve kayalıktır. En yüksek nokta Keçikıran Tepesi'dir. (1619 m.)

En önemli dağları; Aladağ, Kocadağ, Karadağ, Kayaardı, Karasu ve Arıt dağlarıdır. Kent merkezini batıdan Aladağ, kuzeyden Karasu dağları ve doğudan Arıt dağları kuşatmaktadır.

 OVALARI VE YAYLALARI

Bartın Irmağı ve kolları tarafından derin bir biçimde parçalanan arazi çok engebeli bir görünümdedir. Irmağın genişlediği alanlarda ve dağların oldukça dik yamaçları arasında dar ve derin vadiler yer alır. Kent merkezlerine inildikçe düz ovalar artmaktadır.

Ulus ilçesinde Uluyayla, Arıt beldesinde Zoni ve Kumluca beldesinde Ardıç (Gezen) ve Kokurdan yaylaları muhteşem doğa güzellikleriyle dağ ve yayla turizmi açısından önem arzeder.

AKARSULARI

Bartın’ın en önemli akarsuyu, M.Ö.’ki yıllarda Parthenios adı ile anılan ve kente adını veren Bartın ırmağıdır. Bartın ırmağının iki ana kolunu oluşturan Kocaçay ve Kocanazçayı, Bartın merkezinde Gazhane Burnu’nda birleşip 14 km yol kat ederek Boğaz mevkisinde Karadeniz’e ulaşır.

Kocanazçayı; güneyden doğup Kozcağız’dan kuzeye doğru akarken, 107 km uzunluğundaki Kocaçay; Kastamonu’dan gelip Ulus’tan geçen Göksu ve Eldeş Çayları (Ulus Çayı) ile bunlara katılan derelerden oluşur. Arıt ve Mevren Derelerinden oluşan Kozlu Çayı ile birleşen Kışla Deresi, Akpınar ve Karaçay Dereleri Kocaçay’ı besleyen akarsulardır.

Diğer önemli akarsuları; Kapısuyu ve Tekkeönü Dereleri ile Ulus-Uluyayla’yı sulayan Ovaçayı ve İnönü Dereleridir.

Bartın Irmağı; üzerinde 500 tonluk gemilerle Karadeniz’den kente kadar ulaşım yapılabilen en düzenli akarsudur. Akış hızı saatte 720 m. olup, denize her yıl 1.000.000.000 m³ su akıtmaktadır.

BİTKİ ÖRTÜSÜ (FLORASI)

Bartın’daki ormanlık alanlar, bitki ve ağaç türü zenginlikleri ile yaban hayvanları yönünden Türkiye'nin en ilginç ve en zengin ormanlık alanlarındandır.

Bu itibarla;  Kastomonu ve Bartın il sınırları içinde bulunan Küre Dağlarının batı kesimi, Bakanlar Kurulu kararı ile Kastamonu-Bartın-Küre Dağları Milli Parkı olarak kabul edilmiştir. Bu olgu bölgede başta dağ turizmi olmak üzere yeni bir turizm potansiyelinin doğmasına olanak sağlamıştır. Ormanların geçmişten gelen zenginliğini korumak ve geleceğe daha zengin orman kaynakları bırakabilmek için yoğun bir çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmalar genellikle Bartın ve yöresinin yeşilliğini korumayı amaçlamaktadır.

 2143 km² olan yüzölçümünün % 46’sını ormanlar, % 35’ini tarımsal alanlar, % 7’sini çayırlar ve meralar, % 12’sini de kültüre elverişsiz alanlar ve yerleşim merkezleri kaplamaktadır.

Bartın’ın bitki örtüsünde geniş yer tutan ormanlar genellikle yayvan ve iğne yapraklı ağaçlardan oluşur. Sahil boyunca 600 m. yüksekliğe kadar olan alanın karakteristik ağaçları; Meşe, Kayın ve Gürgen’dir. Sahilden içeride ve 1500 m. den yüksek kesimlerde; Kayın, Kestane, Köknar ve Çam türleri, sahil şeridinde de Ceviz, Kestane ve Fındık plantasyonları yaygındır.

Diğer ağaç ve bitki türlerini ise; kızılcık, muşmula, böğürtlen, ıhlamur, akçaağaç, kuşkonmaz, defne, sarmaşık, zakkum, ormangülü, eğrelti, akçakesme, yasemin, kurtbağrı, alıç, çançiçeği, papatya, hindiba, sütleğen, ayrık, yonca, üçgül, sinirotu, çuhaçiçeği, kuşburnu, kavak, menengeç, sumak, sakız, yapışkanotu, yavşan, devedikeni, çobançantası, laden, selvi, kocayemiş, dönbaba, funda, abdestbozan, katırtırnağı, arapotu, çirişotu, incir, adaçayı, kekik ve yüzlerce alt flora oluşturur.

Ayrıca; son yıllarda adına festival düzenlenen kaliteli Çilek yetiştiriciliği dikkat çekmektedir.

Bartın’da Bern sözleşmesi gereği koruma altına alınmış bitki türü bulunmamakla birlikte; Kozcağız yöresinde; Abies nordmanniana subsp. Bornmulleriana, Arıt yöresinde; Evonimus latifolius subsp. Cauconis, Mugado yöresinde; Centaurza kilaza, Ulukaya yöresinde Centaurza cadmea tesbiti yapılan endemik bitkilerdir.

YABAN HAYATI  (FAUNASI)

Bartın'ın Faunasını; çift yaşamlılar, sürüngenler, memeliler ve kuşlar oluşturur.

Çift yaşamlılardan; kurbağa çeşitleri ve şeritli semender, sürüngenlerden; keler, kertenkele yılan ve tosbağa çeşitleri; memelilerden; kurt, çakal, gelincik, porsuk, tilki, ağaç sansarı, sincap, kirpi, köstebek, yediuyur, fare çeşitleri; bozayı, yaban domuzu, tavşan, karaca ve yarasa türlerini sayabiliriz. Kuş çeşitleri arasında ise ak leylek, karaleylek, alakarga, karakarga (kuzgun), saksağan, üveyik, gugukkuşu, saka, serçe, doğu atmacası, şahin, atmacakartalı, karadoğan, delicedooğan, çam baştankarası, bıldırcın, kınalıkeklik, sülün, çulluk, puhu, cüce baykuş, kukumav, alaca baykuş, yeşil ağaçkakan, küçük ağaçkakan, kara tavuk, ardıç, çalı ötleğeni, bülbül yer alır.

İKLİMİ

Bartın’da yazları sıcak, kışları serin geçen Ilıman Deniz İklimi (Karadeniz İklimi) hüküm sürmektedir.

Denize yakınlığı ve pek yüksek olmayan dağ sıralarının kıyıya paralel oluşu, genellikle kıyı şeridi üzerinde sıcaklık farklarının azalmasına, nemin artmasına ve balkanlardan gelen hava kütlelerinin etkisine neden olmaktadır.

Türkiye ortalamasının iki  katından daha fazla yağış  alan ilimizde yıllık yağış tutarı; merkezde 1000 mm³,  yüksek kesimlerde 1200 mm³ dür. Nisbi nem oranı %80  düzeyindedir. Rüzgar genelde güneydoğu  ve kuzeybatı yönlerinden ortalama 2.4m/sn hızla esmektedir.

Bartın’da en sıcak ay; ortalama 23C⁰ sıcaklık ile Temmuz, en soğuk ay; ortalama 4.2C⁰ sıcaklık ile Aralık’tır. Toplam açık günler sayısı; 225, yağışlı günler sayısı; 125 ve karla örtülü günler sayısı; 15’dir.

Deniz Turizmine en uygun aylar; Haziran, Temmuz ve Ağustos olup, Nisan ve Mayıs ile Eylül ve Ekim ayları da zaman zaman uygun günler içermektedir.

 

EKONOMİ

İlçe nüfusunun büyük bir bölümü tarım ve hayvancılığın yanı sıra, maden ocakları ile ahşap tekne yapımcılığı yapmaktadır. Kurucaşile  ahşap tekne yapımcılığının kendine özgü kalitesi, bu el emeği göz nuru mesleğin yaşamasında ve bölge hayatına damgasını vurmasında önemli bir neden olmuştur. Yapımcılığın kalitesi mesleğin devamını, mesleğin devamı ise yapım kalitesini artıran kültür alışverişini sağlamıştır.

Kurucaşile de son 30 yıla kadar Osmanlı donanmasının savaş gemilerinden, yük gemilerine kadar pek çok gemi tipi yaratılmıştır. Bu geleneksel meslek son 30 yılda farklı 3 aşama geçirmiştir.Yük gemisi, Balıkçı Teknesi, Yatçılık…

Ahşap tekne yapımcılığı, hızla değişen dünya koşullarında varlığını sürdürebilen, usta – çırak eğitimi ile köklü bir meslek olmuştur.

Bu geleneksel meslek, 1998 yılında öğretime açılan Ahşap Yat Yapımı Anadolu Meslek Lisesi ile çağdaş bilim ve teknoloji metotları ile beslenen bir yapıya kavuşmuştur.

 İlçe’ de balıkçılık da önemli boyutlarda yapılmaktadır. Balıkçılıkla geçimini sağlayan nüfus oranı’ da hayli yüksektir.

İlçenin en önemli gelir kaynaklarından birisi de fındıktır.

Yaklaşık 1100 çiftçi, 6374 dönümlük arazi de fındık tarımı yapılmaktadır

 

NÜFUS

BİRİMLER	1997 NÜFUSU	2000 GENEL NÜFUS SAYIMINA GÖRE			NÜFUS ARTIŞI	YÜZ ÖLÇÜMÜ (Km²)	NÜFUS YOĞUNLUĞU
		ERKEK	KADIN	TOPLAM
ŞEHİR NÜFUSU	-	17,341	18,651	35,992	-	28	1285.42
KÖYLER NÜFUSU	-	44,516	49,984	94,500	-	1123	84.14
TOPLAM	131,239	61,857	68,635	130,492	-	1151	113,37